„Pracując z Claude'em”: Lean potwierdza dowód hipotezy Riemanna Leventa Alpöge

20 listopada 2026 r. matematyk Anthropic Levent Alpöge opublikował dowód hipotezy Riemanna zapisany w języku dowodów Lean. Dzień później społeczności Lean i Mathlib poświadczyły poprawność twierdzenia i dowodu. Wersji, którą mogliby przeczytać matematycy, jeszcze nie ma.

Wykres części rzeczywistej (na czerwono) i urojonej (na niebiesko) funkcji dzeta Riemanna wzdłuż prostej krytycznej, od -30 do 30
Wykres: Slonzor / Wikimedia Commons, domena publiczna
W tym materiale
  1. Co obejmuje poświadczenie
  2. Co pozostaje otwarte
  3. Szkic napisany bez AI

Hipoteza z 1859 r. mówi, że każde nietrywialne miejsce zerowe funkcji dzeta ma część rzeczywistą równą 1/2. Od niej zależy, jak równomiernie rozłożone są liczby pierwsze. Alpöge, specjalista od teorii liczb, który przyszedł do Anthropic z Harvard Society of Fellows, ogłosił wynik w czterostronicowej notatce na swojej stronie.

Sądzę, że pracując z Claude'em, odkryłem dowód hipotezy Riemanna. Co więcej, metodę łatwo rozszerzyć znacznie dalej: rozstrzyga ona tak zwaną uogólnioną hipotezę Riemanna, a jak się spodziewam, przy większej ilości czasu także rozszerzoną hipotezę Riemanna.

I believe I have, working with Claude, discovered a proof of the Riemann Hypothesis. In fact, the method easily extends much further, resolving the so-called Generalized Riemann Hypothesis, and I expect, with more time, the Extended Riemann Hypothesis too.

Levent AlpögeMatematyk, Anthropicnotatka na alpo.ge, 20 listopada 2026Tłumaczenie redakcji

Według jego relacji to on prowadził rozumowanie, a pod koniec Claude wykonał dużą część pracy technicznej, w dziedzinach, w których, jak przyznaje, nie jest biegły. Alpöge opublikował wyłącznie kod w Lean. Wygenerowany opis dowodu przekroczył 250 000 stron.

Co obejmuje poświadczenie

Wspólne oświadczenie, pod którym podpisały się Lean FRO i Mathlib Initiative, brzmi: „Niniejszym poświadczamy, że zarówno sformułowanie, jak i dowód hipotezy Riemanna są poprawne”. Biblioteka zależy bezpośrednio tylko od Mathlib, wspólnej biblioteki matematyki dla Lean, i dowodzi sformułowania hipotezy, które przyjęto w samym Mathlib. Dwa narzędzia sprawdziły, że twierdzenie odpowiada temu sformułowaniu, a dowód przyjęły jądro Lean, weryfikatory con-leche i con-ron oraz niezależne weryfikatory napisane w innych językach. Sprawdzano bierny eksport, do którego ewentualny złośliwy kod nie miał dostępu.

Andrew Sutherland z MIT, który opublikował wyniki własnych przebiegów, zwraca uwagę na zakres: uogólniona hipoteza dotyczy tu L-funkcji Dirichleta, a nie automorficznych L-funkcji w ogóle.

Co pozostaje otwarte

Oświadczenie społeczności Lean zapowiada prace, „które pomogą wyjaśnić nowe idee tego dowodu”. Brian Conrey, specjalista od hipotezy Riemanna, powiedział AFP, że „wygląda to na naprawdę skomplikowane” i że „będą prostsze sposoby, żeby to zrobić”. Nagroda Clay Mathematics Institute w wysokości miliona dolarów wymaga publikacji w recenzowanym czasopiśmie i dwóch lat sprawdzania przez środowisko.

Szkic napisany bez AI

Vakil, profesor Uniwersytetu Stanforda i prezes Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego, zamieścił szkic Masullo, który odbywa staż podoktorski na jego wydziale. Brian Conrad analizował ten tekst od miesięcy.

To w całości praca ludzi, bez AI. Liczono, że Brian przez rok popracuje z Alessandrem nad dopracowaniem tekstu, a wynik zostanie ogłoszony, gdy przejrzy go wystarczająco wiele osób.

It is all human, with no AI. The hope was to have Brian work with Alessandro for a year to polish the writing and then announce it after running it by enough people.

Ravi VakilMatematyk, Uniwersytet Stanforda; prezes Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznegoblog Math 216, 20 listopada 2026Tłumaczenie redakcji

Mniej więcej osiem godzin później Vakil dopisał, że kilka osób znalazło z pomocą modeli AI problemy w liczącym ponad 900 stron szkicu i je zgłosiło. Sam nie wypowiada się o tym, czy strategia dowodu jest poprawna.

Alpöge pisze, że będzie pracował nad zrozumieniem rozumowania, „żeby o nim mówić, żeby porządnie je spisać”, i spodziewa się, że pojawią się krótsze dowody.

Więcej w tym dziale

Wszystkie materiały →
Wiadomość

Spór o AI w Big Walk. Cliff Bleszinski: „Ludzie naprawdę muszą spuścić z tonu”

House House napisało, że chatbot AI pomógł przy około 10 liniach kodu Big Walk, po tym jak jurorzy IGF odmówili głosowania na gry tworzone z generatywną AI. Przyszły negatywne recenzje na Steam, a projektant Gears of War stanął po stronie studia.

Ogłoszenie

Dział AI: co zawiera i jak powstaje

Wiadomości o AI z datami i źródłami, narzędzia z planami i cenami oraz zasady dla treści AI. Skąd pochodzą fakty i czego tu nie ma.