“ทำงานร่วมกับ Claude” บทพิสูจน์สมมติฐานของรีมันน์โดยเลเวนต์ อัลเปอเก ผ่านการตรวจด้วย Lean

เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2026 เลเวนต์ อัลเปอเก นักคณิตศาสตร์ของ Anthropic เผยแพร่บทพิสูจน์สมมติฐานของรีมันน์ที่เขียนด้วยภาษาพิสูจน์ Lean วันต่อมาชุมชน Lean และ Mathlib รับรองทั้งข้อความของทฤษฎีบทและบทพิสูจน์ ส่วนฉบับที่เขียนให้นักคณิตศาสตร์อ่านยังไม่ได้เผยแพร่

กราฟส่วนจริง (สีแดง) และส่วนจินตภาพ (สีน้ำเงิน) ของฟังก์ชันซีตาของรีมันน์ตามเส้นวิกฤต ตั้งแต่ -30 ถึง 30
ภาพ: Slonzor / Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ
ในบทความนี้
  1. การรับรองครอบคลุมอะไรบ้าง
  2. สิ่งที่ยังค้างอยู่
  3. ร่างที่เขียนโดยไม่ใช้ AI

สมมติฐานของรีมันน์ตั้งขึ้นในปี 1859 ระบุว่าศูนย์ที่ไม่ชัดแจ้งทุกตัวของฟังก์ชันซีตามีส่วนจริงเท่ากับ 1/2 และเป็นตัวกำหนดว่าจำนวนเฉพาะกระจายตัวสม่ำเสมอแค่ไหน อัลเปอเกเป็นนักทฤษฎีจำนวนที่ย้ายมาร่วมงานกับ Anthropic หลังเป็นสมาชิกของ Harvard Society of Fellows เขาประกาศผลงานนี้ในบันทึกความยาวสี่หน้าบนเว็บไซต์ของตัวเอง

ผมเชื่อว่าผมได้ค้นพบบทพิสูจน์สมมติฐานของรีมันน์ จากการทำงานร่วมกับ Claude อันที่จริงวิธีนี้ยังขยายต่อไปได้ไกลกว่านั้นมากอย่างง่ายดาย จนแก้สิ่งที่เรียกว่าสมมติฐานของรีมันน์แบบวางนัยทั่วไปได้ และผมคาดว่าถ้ามีเวลามากขึ้น ก็จะแก้สมมติฐานของรีมันน์แบบขยายได้ด้วย

I believe I have, working with Claude, discovered a proof of the Riemann Hypothesis. In fact, the method easily extends much further, resolving the so-called Generalized Riemann Hypothesis, and I expect, with more time, the Extended Riemann Hypothesis too.

เลเวนต์ อัลเปอเกนักคณิตศาสตร์ของ Anthropicบันทึกบน alpo.ge, 20 พฤศจิกายน 2026แปลโดยกองบรรณาธิการ

ตามคำบอกเล่าของเขา เขาเป็นคนกำหนดทิศทางของการให้เหตุผล ส่วนงานเชิงเทคนิคจำนวนมากในช่วงใกล้จบเป็นฝีมือของ Claude ซึ่งอยู่ในสาขาที่เขาบอกว่าตัวเองยังไม่เชี่ยวชาญ เขาเผยแพร่เพียงโค้ด Lean ขณะที่ฉบับข้อความที่สร้างขึ้นอัตโนมัติยาวเกิน 250,000 หน้า

การรับรองครอบคลุมอะไรบ้าง

แถลงการณ์ร่วมซึ่ง Lean FRO และ Mathlib Initiative ให้การรับรองระบุว่า “เราขอรับรองว่าทั้งข้อความและบทพิสูจน์ของสมมติฐานของรีมันน์ถูกต้อง” ไลบรารีนี้พึ่งพาโดยตรงเพียง Mathlib ไลบรารีคณิตศาสตร์ส่วนกลางของ Lean และพิสูจน์ข้อความของสมมติฐานตามที่ Mathlib เขียนไว้เอง เครื่องมือสองตัวยืนยันว่าทฤษฎีบทตรงกับข้อความนั้น ส่วนเคอร์เนลของ Lean ตัวตรวจ con-leche และ con-ron รวมถึงตัวตรวจอิสระที่เขียนด้วยภาษาอื่นต่างยอมรับบทพิสูจน์ การตรวจทั้งหมดทำบนไฟล์ส่งออกที่สั่งรันไม่ได้ โค้ดอันตรายใด ๆ จึงเข้าไม่ถึง

Andrew Sutherland จาก MIT ซึ่งเผยแพร่ผลการตรวจของตัวเองด้วย ชี้ถึงขอบเขตไว้ว่า สมมติฐานแบบวางนัยทั่วไปในที่นี้คือฉบับสำหรับฟังก์ชัน L ของดีริชเลต์ ไม่ใช่ฟังก์ชัน L อัตสัณฐานโดยทั่วไป

สิ่งที่ยังค้างอยู่

แถลงการณ์ของ Lean ระบุว่าตั้งตารองานที่ “จะช่วยอธิบายแนวคิดใหม่ในบทพิสูจน์นี้” Brian Conrey ผู้เชี่ยวชาญด้านสมมติฐานของรีมันน์ บอก AFP ว่า “ดูเหมือนจะซับซ้อนมากจริง ๆ” และ “จะมีวิธีที่ง่ายกว่านี้” รางวัล 1 ล้านดอลลาร์ของสถาบันคณิตศาสตร์เคลย์กำหนดให้บทพิสูจน์ต้องตีพิมพ์ในวารสารที่มีผู้ทรงคุณวุฒิประเมิน และผ่านการตรวจสอบอย่างละเอียดอีกสองปี

ร่างที่เขียนโดยไม่ใช้ AI

วากิลเป็นศาสตราจารย์มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดและนายกสมาคมคณิตศาสตร์อเมริกัน ร่างที่เขาโพสต์เป็นของ Masullo นักวิจัยหลังปริญญาเอกในภาควิชาเดียวกัน ซึ่ง Brian Conrad ตรวจมาหลายเดือนแล้ว

งานนี้เป็นของมนุษย์ทั้งหมด ไม่มี AI เลย ความตั้งใจเดิมคือให้ Brian ทำงานกับ Alessandro สักหนึ่งปีเพื่อขัดเกลางานเขียน แล้วค่อยประกาศหลังจากให้คนจำนวนมากพอได้ดูแล้ว

It is all human, with no AI. The hope was to have Brian work with Alessandro for a year to polish the writing and then announce it after running it by enough people.

รวี วากิลนักคณิตศาสตร์ มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด และนายกสมาคมคณิตศาสตร์อเมริกันบล็อก Math 216, 20 พฤศจิกายน 2026แปลโดยกองบรรณาธิการ

ราวแปดชั่วโมงต่อมา วากิลเขียนเพิ่มว่ามีหลายคนรายงานปัญหาในร่างที่ยาวกว่า 900 หน้านี้ ซึ่งพบด้วยความช่วยเหลือของโมเดล AI เขาไม่ได้ยืนยันว่าแนวทางการพิสูจน์นั้นถูกต้อง

อัลเปอเกเขียนว่าเขาจะพยายามทำความเข้าใจการให้เหตุผลนี้ “เพื่อพูดถึงมัน เพื่อเขียนมันให้ถูกต้อง” และคาดว่าจะมีบทพิสูจน์ที่สั้นกว่านี้ตามมา

เพิ่มเติมในหมวดนี้

บทความทั้งหมด →
ประกาศ

หมวด AI: มีอะไรบ้างและทำขึ้นอย่างไร

ข่าว AI พร้อมวันที่และแหล่งที่มา เครื่องมือพร้อมแพ็กเกจและราคา และกฎสำหรับคอนเทนต์ AI ข้อเท็จจริงมาจากไหน และอะไรที่ไม่อยู่ในหมวดนี้